Игорь Сергеенко: уверен, что референдум пройдет в спокойной конструктивной обстановке

Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка:

– У Канстытуцыі, яшчэ раз падкрэслю, замацаваная палітычная воля большасці. Закон нас абараняе – мы яго выконваем. Простая і аб’ектыўная формула прававой дзяржавы, якой і з’яўляецца Беларусь. Так мы разумеем нашу беларускую мадэль дэмакратычнага развіцця (на другім пасяджэнні VII Усебеларускага народнага сходу, 18 снежня 2025 года).

Дзень Канстытуцыі ў нашай краіне штогод адзначаецца 15 сакавіка. Вось ужо чатыры гады беларускі народ жыве паводле абноўленай Канстытуцыі сваёй краіны. Канстытуцыі будучыні, як сказаў Аляксандр Лукашэнка, зацвярджаючы вынікі рэспубліканскага рэферэндуму па змяненнях і дапаўненнях у Асноўны Закон краіны, асабліва падкрэсліўшы пры гэтым, што беларусы стварылі і прынялі ўнікальны прававы дакумент, у якім арганічна спалучаюцца традыцыі і інавацыі, народаўладдзе і адзінства кіравання. Эксперты – аб падмурку, на якім трымаецца наша дзяржаўнасць.

Лічбы і факты

Член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраванні і рэгламенце Віктар Азаронак падкрэсліў, што Канстытуцыя – падмурак дзяржавы, які забяспечвае стабільнасць канстытуцыйнага ладу, бяспеку і паступальнае развіццё беларускага грамадства:

– Наша цяперашняя Канстытуцыя, безумоўна, гэта народны дакумент, які забяспечвае менавіта дынаміку развіцця краіны. Бо наш Асноўны Закон прыняты не парламентам, як у краінах Захаду, а ў выніку агульнанацыянальнага рэферэндуму, якому папярэднічала шырокае грамадскае абмеркаванне.

– Чатыры гады назад змяненні і дапаўненні былі прынятыя на ўсенародным рэферэндуме пасля шматмесячнага абмеркавання ўсімі пластамі насельніцтва прапанаваных паправак. Факт, які ўжо сам па сабе можа служыць пераканаўчым доказам сапраўднага народаўладдзя ў краіне. Калі ж мець на ўвазе вынікі яшчэ двух рэферэндумаў, падчас якіх у Канстытуцыю 1994 года былі ўнесены адпаведныя часу карэктывы, то з пункту гледжання рэальнай дэмакратыі да Беларусі ў прынцыпе не можа быць ніякіх прэтэнзій, – пераканана член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве Людміла Сапега.

Пры гэтым, нагадвае сенатар, сама Канстытуцыя ў 1994 годзе тагачаснымі дэпутатамі Вярхоўнага Савета прымалася кулуарна, без якога-небудзь удзелу народа, які ў ёй жа называўся адзінай крыніцай дзяржаўнай улады ў краіне.

– Упершыню магчымасць сказаць сваё важкае слова народ атрымаў у 1996 годзе, калі на фоне палітычнага крызісу ў краіне Аляксандр Лукашэнка ініцыіраваў першы ўсенародны рэферэндум. І атрымаў падтрымку больш за 70 % грамадзян. Якія праз 8 гадоў пераважнай большасцю – амаль 80 % – зноў падтрымалі прапанаваныя Прэзідэнтам змяненні ў Канстытуцыю. А ў 2022 годзе пераадолелі і гэту мяжу – 83 % жыхароў краіны ўхвалілі змяненні і дапаўненні ў Асноўны Закон, – канстатуе суразмоўца.

Яна акцэнтуе ўвагу на тым, што ў немалой ступені на гэты вынік паспрыялі падзеі 2020 года, калі кожны з нас адчуў: антыдзяржаўныя сілы спрабуюць паставіць краіну на мяжу краху.

– Але беларусы, умудроныя векавым вопытам, падтрымалі свайго Прэзідэнта і здолелі не толькі захаваць краіну, але і паступальна, пазбягаючы канстытуцыйных крызісаў і рэвалюцыйных узрушэнняў, удасканальваць прапанаваную Аляксандрам Лукашэнкам дзяржаўную мадэль развіцця.

Агульная адказнасць і права будаваць будучыню Радзімы

Член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы Аляксандр Гарошкін згодны з калегай: Канстытуцыя – гэта падмурак, на якім трымаецца ўся наша дзяржаўнасць. Гэта прававы і ідэалагічны каркас, які вызначае, як уладкавана грамадства, як працуе ўлада і якія правы ёсць у кожнага з нас.

– У розных краінах асноўныя законы нярэдка прымаліся ціха і кабінетна: у вузкіх колах эліт, за зачыненымі дзвярыма, групай абраных палітыкаў. Галоўнае адрозненне нашай Канстытуцыі ад многіх іншых – гэта гісторыя яе з’яўлення на свет. Наш шлях быў іншым – адкрытым і сумленным, – падкрэслівае сенатар. – Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь прайшла праз усенароднае абмеркаванне і была вынесена на рэферэндум. Гэта значыць, што яе прызнанне і легітымнасць змацаваныя не подпісамі чыноўнікаў, а воляй мільёнаў грамадзян. Такі падыход забяспечыў галоўнае: празрыстасць і рэальную ўцягнутасць людзей у фарміраванне прававых асноў краіны. Людзі не проста прынялі закон да ведама – яны далі яму права на жыццё.

Суразмоўца звяртае ўвагу на той факт, што калі свет сутыкаецца з лічбавізацыяй, глабальнымі выклікамі і пытаннямі ўстойлівага развіцця, наша Канстытуцыя застаецца сучаснай:

– Яна ўмела спалучае два пачаткі: захоўвае традыцыйныя каштоўнасці, на якіх трымаецца грамадства, і пры гэтым адкрытая новым рэаліям. Гэта баланс, які ўдаецца выконваць далёка не кожнаму Асноўнаму Закону ў свеце. Але важней за ўсё іншае. Канстытуцыя для нас – не проста юрыдычны тэкст. Гэта нешта большае. Гэта сімвал пераемнасці пакаленняў, злучальная нітка паміж мінулым, сучаснасцю і будучыняй. Гэта прамое выказванне волі народа, які аднойчы вырашыў: «Мы выбіраем такі шлях». Гады ідуць, мяняюцца тэхналогіі, але Канстытуцыя застаецца тым самым надзейным компасам, які паказвае кірунак развіцця краіны. У ёй – гарантыя нашай свабоды, наша агульная адказнасць і наша права будаваць будучыню Радзімы.

Паслядоўнасць і комплекснасць канстытуцыйных пераўтварэнняў

У сваю чаргу старшыня Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраванні і рэгламенце Валянцін Семяняка адзначае той факт, што змяненні ў Асноўны Закон Рэспублікі Беларусь, прынятыя ў выніку чацвёртага ў гісторыі суверэннай Беларусі рэспубліканскага рэферэндуму 27 лютага 2022 года, замацавалі канстытуцыйны статус Усебеларускага народнага сходу.

Унікальнасць гэтай нормы складаецца ў тым, што УНС як вышэйшы прадстаўнічы орган улады, які вызначае знешнюю і ўнутраную палітыку Беларусі, стаў праявай сапраўднага народаўладдзя. Аналагаў яму, роўных па прадстаўніцтве і паўнамоцтвах, у свеце не існуе.

Як вядома, нагадвае парламентарый, большасць змяненняў, унесеных у абноўленую Канстытуцыю, было сфармулявана ў ходзе агульнарэспубліканскага дыялогу ў перыяд, які папярэднічаў рэферэндуму, што ў сваю чаргу, спрыяла яднанню нацыі:

– У новай рэдакцыі Асноўнага Закона ў канцэнтраваным выглядзе знайшло сваё адлюстраванне калектыўнае бачанне перспектыў развіцця краіны. Такім чынам, народная мудрасць стала дзейсным інструментам пераадолення знешніх і ўнутраных выклікаў сучаснасці.

Нарэшце, падкрэслівае суразмоўца, наша Канстытуцыя пацвярджае прыхільнасць беларускага народа да традыцыйных каштоўнасцяў і непрыняцця чужых правілаў, якія ўяўляюць пагрозу для гістарычнай памяці і суверэнітэту краіны:

– Унясенне нормы, якая вызначае шлюб, як саюз мужчыны і жанчыны, паклала канец усякім дыскусіям на гэту тэму і было станоўча ўспрынята ў грамадстве.

Спецыфіку Канстытуцыі 2022 года вызначае таксама ўзмацненне артыкулаў сацыяльнай накіраванасці, што цалкам адпавядае дэкларацыі асобы чалавека, як галоўнай каштоўнасці беларускай дзяржавы, канстатуе кіраўнік профільнай камісіі.

– Абвяшчэнне праявы патрыятызму асноўным абавязкам кожнага грамадзяніна з’яўляецца ідэалагічнай скрэпай не толькі для цяперашніх, але і для будучых пакаленняў беларусаў, – лічыць Валянцін Семяняка.

Ён таксама адзначыў паслядоўнасць і комплекснасць канстытуцыйных пераўтварэнняў:

– Як і прадпісваў артыкул 142 абноўленай Канстытуцыі, на працягу двух гадоў з моманту яе падпісання былі прыведзены ў адпаведнасць заканадаўчыя акты – скарэкціраваны каля 90 законаў. Правапрымяняльная практыка паказвае, што і нормы законаў, і нормы Канстытуцыі ў поўнай ступені адпавядаюць сучасным патрабаванням і спрыяюць далейшаму развіццю грамадства і дзяржавы ў цэлым.

Па інфармацыі « Звязда», 12 сакавіка 2026 г.

Быть гражданином Республики Беларусь – чрезвычайно почетная миссия, заявил Председатель Конституционного Суда Сергей Сивец перед вручением паспортов в Конституционном Суде, где сегодня стартовала Всебелорусская акция «Мы – граждане Беларуси!», посвященная Дню Конституции, передает корреспондент БЕЛТА.

(фото Николая Петрова, БЕЛТА)

«Быть гражданином Республики Беларусь – чрезвычайно почетная миссия. Наша нация обладает колоссальным культурно-духовным наследием, которое исчисляется веками. Наша предки стояли у истоков появления государственности на Полоцкой земле», – напомнил Сергей Сивец.

Председатель Конституционного Суда акцентировал внимание также на том, что предки современных белорусов зарождали истоки конституционализма. Статут Великого княжества Литовского 1588 года всеми учеными единогласно признается в качестве первой конституции на Европейском континенте.

По информации БЕЛТА

Всебелорусская акция «Мы – граждане Беларуси!», посвященная Дню Конституции, стартует сегодня в Конституционном Суде в Минске. Об этом корреспонденту БЕЛТА сообщила секретарь ЦК БРСМ Светлана Павленина.

Главными героями торжества станут 14-летние юноши и девушки – представители всех областей и города Минска. Всего 25 человек. Паспорт гражданина Республики Беларусь молодым людям вручат Председатель Конституционного Суда Сергей Сивец и первый секретарь Центрального комитета БРСМ Владимир Павловский. Традиционно в рамках церемонии ребятам вручаются также символичные подарки. Участники мероприятия получат брендированный бокс с Конституцией и государственным флагом, а также спилс-карту – набор магнитных элементов, выполненных в форме территориальных единиц нашей страны.

Патриотическая инициатива была предложена БРСМ в 2004 году. За эти годы она приобрела широкую популярность среди молодежи и по праву считается одной из важных традиций нашей страны. Торжественное вручение паспортов подросткам подчеркивает их переход во взрослую жизнь, позволяет еще лучше осознать, что теперь они стали полноправными гражданами Беларуси, ответственными перед ней и ее законами. День Конституции Беларуси ежегодно отмечается 15 марта. Основной закон определяет основы государственной власти и общественной жизни, гарантирует основные права и свободы граждан, определяет основы демократического социального правового государства, а также является важным фактором для формирования гражданской идентичности и национальной самобытности белорусов.

Мероприятия акции пройдут 9–15 марта во всех регионах Беларуси.

По информации БЕЛТА

Будут ли в Беларуси вводиться возрастные цензы на пользование соцсетями для детей и подростков по примеру некоторых стран, рассказал, отвечая на вопросы журналистов в рамках коллегии Министерства информации, Первый заместитель Главы Администрации Президента Владимир Перцов, передает корреспондент БЕЛТА.

(фото – БЕЛТА)

Отвечая на вопрос о том, нужно ли блокировать социальные сети, Владимир Перцов обозначил свою позицию: «Во-первых, не блокировать социальные сети для детей 15–16 лет, а вводить возрастные ограничения и другие цензы, которые уже законодательно приняты в том числе и в соседних странах. С учетом того, что соцсети все больше начинают влиять на молодое поколение, которое с взрослением не приобретает опыт прочтения бумажных газет и остается верным своим цифровым площадкам, через которые нам достаточно эффективно удается продвигать свою правду в отношении страны. Государственные администрации стран предпринимают меры, ограничивающие соцсети для детей до определенного возраста под предлогом их коварных алгоритмов, психического воздействия, допуская порог вхождения уже в более-менее сознательном возрасте. Принимать регуляционные решения в отношении ограничений по возрасту или каким-то еще параметрам мы пока не собираемся», – подчеркнул Владимир Перцов.

Таких механизмов ограничения, по его словам, пока в стране нет. «Пока алгоритм подтверждения своего возраста молодыми людьми достаточно сложен. Нет гарантии, какой именно пользователь в данный момент входит под тем или иным ником в социальную сеть. При этом мы знаем, что через игровые платформы, соцсети поползновения на нашу молодежь уже есть. Эти социальные сети начинают сбор персональных данных, принуждают молодого человека, зачастую ребенка, предъявить скан или фото своего паспорта или иного документа, чтобы всю цифровую правду об этом персонаже собрать воедино в определенном банке хранения для понимания, кто и под каким ником входит, какие ресурсы посещает, во что играет, что гуглит, пересылает. Мы это видим, наблюдаем, пока делаем только предварительные выводы», – рассказал Владимир Перцов.

Цифровой мир трансформируется, обратил внимание Первый заместитель Главы Администрации Президента. «Видим, что происходит с Telegram, TikTok, как гаснут некоторые привычные доминирующие социальные сети, как происходят существенные изменения в медиаландшафтах. К чему это приведет, как нам в это встраиваться, пока открытый вопрос для органов регулятора», – добавил он.

По информации БЕЛТА

Рекордный товарооборот Беларуси и России, повышение уровня бесшовности в интеграции экономик двух стран, а также вопросы аграрного блока – о том, какие ключевые темы обсуждались на Высшем государственном совете Союзного государства (ВГС СГ), в интервью «Первому информационному» сообщил Глава Администрации Президента Беларуси Дмитрий Крутой, сообщает БЕЛТА.

(фото – БЕЛТА)

Дмитрий Крутой отметил, что во время ВГС, который состоялся недавно в Москве, царила деловая атмосфера. «Очень конструктивная, очень деловая атмосфера. В этом году, наверное, не было каких-то сильно острых вопросов, чтобы искрило или кто-то поднимал какую-то уже слишком острую проблематику. Все-таки предварительная работа перед ВГС была проведена очень большая, и президенты фактически принимали решения по каким-то развилкам, которые были наработаны на уровне союзного Совмина либо конкретных отраслевых регуляторов. Таких развилок было немного, но самые принципиальные вещи лидерам наших стран удалось доложить и получить от них дальнейшие указания, как действовать на протяжении 2026 года. Естественно, очень много времени было посвящено товарообороту – это, если говорить об экономике, все-таки ключевой показатель. Прошлый год – плюс 5,5 %, фактически $3 млрд мы добавили. Общая цифра – $55 млрд, очередной рекордный исторический максимум. За пять лет – прирост на 37 %, почти на $16 млрд. Было интересное сравнение с Китайской Народной Республикой: по населению Беларусь и Китай отличаются в 140 раз, а вот в торговле с Россией всего лишь в четыре раза. Российские коллеги констатировали, что Беларусь устойчиво входит в топ-5 важнейших торговых партнеров Российской Федерации, это тоже для нас очень важный элемент», – поделился Глава Администрации Президента Беларуси.

Во время ВГС президенты Беларуси и России обсудили направления в интеграции экономик двух стран. «Основной блок, основное время обсуждения было посвящено направлениям, которые составляют, как образно наши президенты сказали, оболочки нашей интеграции, повышение уровня бесшовности наших экономик. В первую очередь это связано с системами автоматизации. Основная из них – это интегрированная система администрирования косвенных налогов, это НДС и акцизы, т.е. фактически это ядро нашей интеграции, экономическое ядро, основная цель, ради которой создавался вот этот наднациональный налоговый комитет. И именно эта система должна показать максимальный уровень доверия к экономическим и внешнеторговым операциям, которые осуществляются между нашими странами и между нашими конкретными субъектами хозяйствования», – отметил Дмитрий Крутой.

Вторым важным элементом обсуждения стала система прослеживания. «Договорились, что 1 мая 2026 года она будет запущена для пилотного набора товаров. В первую очередь это бытовая техника – холодильники, морозильники, стиральные машины. Бытовая техника – это сегмент, который подвержен непрозрачным серым схемам, они возникли в рамках параллельного импорта. Вынужденная мера после событий 2022 года. И вот как один из инструментов, чтобы постепенно сворачивать вот этот параллельный импорт и переводить его на цивилизованные рельсы, мы с россиянами запускаем эту систему прослеживаемости. Конечно, перечень и набор товаров будут расширяться. Аналогично как третья система - это система маркировки. В прошлом году были определенные пробуксовки у наших операторов этой системы, были сбои в передаче своевременно вот этих кодов. Слава богу, все эти проблемы решены. И вот как третий инструмент система маркировки также запускается в работу», – подчеркнул Глава Администрации Президента Беларуси.

Кроме того, на ВГС главы двух государств заслушали отчеты по аграрному блоку. «Там два важных элемента – это ветеринарная часть и фитосанитарная часть. Сопряжение фитосанитарных систем двух стран позволило в прошлом году убрать из нашей повестки негативную тему подкарантинной продукции, когда были взаимные обвинения, что у нас не совпадали перечни продукции, запрещенной к ввозу на территорию либо Республики Беларусь, либо Российской Федерации. И вот это электронное сопряжение российской системы «Аргус-Фито» и нашей «БЕЛФИТО» позволили тему подкарантинной продукции из повестки убрать. И президенты констатировали, что это хороший пример, как надо двигаться дальше», – отметил Дмитрий Крутой.

Он добавил, что главы государств поставили задачу на этот год решить вопрос в аналогичном ключе и по ветеринарному блоку, т.е. по поставкам молочной и мясной продукции. «Я думаю, ветеринарная часть, если запустится в полной мере в этом году, то эта проблема также будет снята. То есть фактически шесть ключевых информационных систем, я считаю, построены, запущены – где-то в пилотном режиме, где-то уже в полноценном режиме. Но они бы стали как раз вот этой оболочкой, которая бы полностью обелила экспортно-импортные потоки между нашими странами», – подчеркнул Глава Администрации Президента Беларуси.

По информации БЕЛТА