Самы надзейны компас, які паказвае кірунак развіцця краіны. Эксперты – аб Асноўным Законе Беларусі
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка:
– У Канстытуцыі, яшчэ раз падкрэслю, замацаваная палітычная воля большасці. Закон нас абараняе – мы яго выконваем. Простая і аб’ектыўная формула прававой дзяржавы, якой і з’яўляецца Беларусь. Так мы разумеем нашу беларускую мадэль дэмакратычнага развіцця (на другім пасяджэнні VII Усебеларускага народнага сходу, 18 снежня 2025 года).
Дзень Канстытуцыі ў нашай краіне штогод адзначаецца 15 сакавіка. Вось ужо чатыры гады беларускі народ жыве паводле абноўленай Канстытуцыі сваёй краіны. Канстытуцыі будучыні, як сказаў Аляксандр Лукашэнка, зацвярджаючы вынікі рэспубліканскага рэферэндуму па змяненнях і дапаўненнях у Асноўны Закон краіны, асабліва падкрэсліўшы пры гэтым, што беларусы стварылі і прынялі ўнікальны прававы дакумент, у якім арганічна спалучаюцца традыцыі і інавацыі, народаўладдзе і адзінства кіравання. Эксперты – аб падмурку, на якім трымаецца наша дзяржаўнасць.
Лічбы і факты
Член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраванні і рэгламенце Віктар Азаронак падкрэсліў, што Канстытуцыя – падмурак дзяржавы, які забяспечвае стабільнасць канстытуцыйнага ладу, бяспеку і паступальнае развіццё беларускага грамадства:
– Наша цяперашняя Канстытуцыя, безумоўна, гэта народны дакумент, які забяспечвае менавіта дынаміку развіцця краіны. Бо наш Асноўны Закон прыняты не парламентам, як у краінах Захаду, а ў выніку агульнанацыянальнага рэферэндуму, якому папярэднічала шырокае грамадскае абмеркаванне.
– Чатыры гады назад змяненні і дапаўненні былі прынятыя на ўсенародным рэферэндуме пасля шматмесячнага абмеркавання ўсімі пластамі насельніцтва прапанаваных паправак. Факт, які ўжо сам па сабе можа служыць пераканаўчым доказам сапраўднага народаўладдзя ў краіне. Калі ж мець на ўвазе вынікі яшчэ двух рэферэндумаў, падчас якіх у Канстытуцыю 1994 года былі ўнесены адпаведныя часу карэктывы, то з пункту гледжання рэальнай дэмакратыі да Беларусі ў прынцыпе не можа быць ніякіх прэтэнзій, – пераканана член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве Людміла Сапега.
Пры гэтым, нагадвае сенатар, сама Канстытуцыя ў 1994 годзе тагачаснымі дэпутатамі Вярхоўнага Савета прымалася кулуарна, без якога-небудзь удзелу народа, які ў ёй жа называўся адзінай крыніцай дзяржаўнай улады ў краіне.
– Упершыню магчымасць сказаць сваё важкае слова народ атрымаў у 1996 годзе, калі на фоне палітычнага крызісу ў краіне Аляксандр Лукашэнка ініцыіраваў першы ўсенародны рэферэндум. І атрымаў падтрымку больш за 70 % грамадзян. Якія праз 8 гадоў пераважнай большасцю – амаль 80 % – зноў падтрымалі прапанаваныя Прэзідэнтам змяненні ў Канстытуцыю. А ў 2022 годзе пераадолелі і гэту мяжу – 83 % жыхароў краіны ўхвалілі змяненні і дапаўненні ў Асноўны Закон, – канстатуе суразмоўца.
Яна акцэнтуе ўвагу на тым, што ў немалой ступені на гэты вынік паспрыялі падзеі 2020 года, калі кожны з нас адчуў: антыдзяржаўныя сілы спрабуюць паставіць краіну на мяжу краху.
– Але беларусы, умудроныя векавым вопытам, падтрымалі свайго Прэзідэнта і здолелі не толькі захаваць краіну, але і паступальна, пазбягаючы канстытуцыйных крызісаў і рэвалюцыйных узрушэнняў, удасканальваць прапанаваную Аляксандрам Лукашэнкам дзяржаўную мадэль развіцця.
Агульная адказнасць і права будаваць будучыню Радзімы
Член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы Аляксандр Гарошкін згодны з калегай: Канстытуцыя – гэта падмурак, на якім трымаецца ўся наша дзяржаўнасць. Гэта прававы і ідэалагічны каркас, які вызначае, як уладкавана грамадства, як працуе ўлада і якія правы ёсць у кожнага з нас.
– У розных краінах асноўныя законы нярэдка прымаліся ціха і кабінетна: у вузкіх колах эліт, за зачыненымі дзвярыма, групай абраных палітыкаў. Галоўнае адрозненне нашай Канстытуцыі ад многіх іншых – гэта гісторыя яе з’яўлення на свет. Наш шлях быў іншым – адкрытым і сумленным, – падкрэслівае сенатар. – Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь прайшла праз усенароднае абмеркаванне і была вынесена на рэферэндум. Гэта значыць, што яе прызнанне і легітымнасць змацаваныя не подпісамі чыноўнікаў, а воляй мільёнаў грамадзян. Такі падыход забяспечыў галоўнае: празрыстасць і рэальную ўцягнутасць людзей у фарміраванне прававых асноў краіны. Людзі не проста прынялі закон да ведама – яны далі яму права на жыццё.
Суразмоўца звяртае ўвагу на той факт, што калі свет сутыкаецца з лічбавізацыяй, глабальнымі выклікамі і пытаннямі ўстойлівага развіцця, наша Канстытуцыя застаецца сучаснай:
– Яна ўмела спалучае два пачаткі: захоўвае традыцыйныя каштоўнасці, на якіх трымаецца грамадства, і пры гэтым адкрытая новым рэаліям. Гэта баланс, які ўдаецца выконваць далёка не кожнаму Асноўнаму Закону ў свеце. Але важней за ўсё іншае. Канстытуцыя для нас – не проста юрыдычны тэкст. Гэта нешта большае. Гэта сімвал пераемнасці пакаленняў, злучальная нітка паміж мінулым, сучаснасцю і будучыняй. Гэта прамое выказванне волі народа, які аднойчы вырашыў: «Мы выбіраем такі шлях». Гады ідуць, мяняюцца тэхналогіі, але Канстытуцыя застаецца тым самым надзейным компасам, які паказвае кірунак развіцця краіны. У ёй – гарантыя нашай свабоды, наша агульная адказнасць і наша права будаваць будучыню Радзімы.
Паслядоўнасць і комплекснасць канстытуцыйных пераўтварэнняў
У сваю чаргу старшыня Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраванні і рэгламенце Валянцін Семяняка адзначае той факт, што змяненні ў Асноўны Закон Рэспублікі Беларусь, прынятыя ў выніку чацвёртага ў гісторыі суверэннай Беларусі рэспубліканскага рэферэндуму 27 лютага 2022 года, замацавалі канстытуцыйны статус Усебеларускага народнага сходу.
Унікальнасць гэтай нормы складаецца ў тым, што УНС як вышэйшы прадстаўнічы орган улады, які вызначае знешнюю і ўнутраную палітыку Беларусі, стаў праявай сапраўднага народаўладдзя. Аналагаў яму, роўных па прадстаўніцтве і паўнамоцтвах, у свеце не існуе.
Як вядома, нагадвае парламентарый, большасць змяненняў, унесеных у абноўленую Канстытуцыю, было сфармулявана ў ходзе агульнарэспубліканскага дыялогу ў перыяд, які папярэднічаў рэферэндуму, што ў сваю чаргу, спрыяла яднанню нацыі:
– У новай рэдакцыі Асноўнага Закона ў канцэнтраваным выглядзе знайшло сваё адлюстраванне калектыўнае бачанне перспектыў развіцця краіны. Такім чынам, народная мудрасць стала дзейсным інструментам пераадолення знешніх і ўнутраных выклікаў сучаснасці.
Нарэшце, падкрэслівае суразмоўца, наша Канстытуцыя пацвярджае прыхільнасць беларускага народа да традыцыйных каштоўнасцяў і непрыняцця чужых правілаў, якія ўяўляюць пагрозу для гістарычнай памяці і суверэнітэту краіны:
– Унясенне нормы, якая вызначае шлюб, як саюз мужчыны і жанчыны, паклала канец усякім дыскусіям на гэту тэму і было станоўча ўспрынята ў грамадстве.
Спецыфіку Канстытуцыі 2022 года вызначае таксама ўзмацненне артыкулаў сацыяльнай накіраванасці, што цалкам адпавядае дэкларацыі асобы чалавека, як галоўнай каштоўнасці беларускай дзяржавы, канстатуе кіраўнік профільнай камісіі.
– Абвяшчэнне праявы патрыятызму асноўным абавязкам кожнага грамадзяніна з’яўляецца ідэалагічнай скрэпай не толькі для цяперашніх, але і для будучых пакаленняў беларусаў, – лічыць Валянцін Семяняка.
Ён таксама адзначыў паслядоўнасць і комплекснасць канстытуцыйных пераўтварэнняў:
– Як і прадпісваў артыкул 142 абноўленай Канстытуцыі, на працягу двух гадоў з моманту яе падпісання былі прыведзены ў адпаведнасць заканадаўчыя акты – скарэкціраваны каля 90 законаў. Правапрымяняльная практыка паказвае, што і нормы законаў, і нормы Канстытуцыі ў поўнай ступені адпавядаюць сучасным патрабаванням і спрыяюць далейшаму развіццю грамадства і дзяржавы ў цэлым.
Па інфармацыі «
Звязда», 12 сакавіка 2026 г.
Сергей Сивец на вручении паспортов: быть гражданином Беларуси – чрезвычайно почетная миссия
Быть гражданином Республики Беларусь – чрезвычайно почетная миссия, заявил Председатель Конституционного Суда Сергей Сивец перед вручением паспортов в Конституционном Суде, где сегодня стартовала Всебелорусская акция «Мы – граждане Беларуси!», посвященная Дню Конституции, передает корреспондент
БЕЛТА.
(фото Николая Петрова, БЕЛТА)
«Быть гражданином Республики Беларусь – чрезвычайно почетная миссия. Наша нация обладает колоссальным культурно-духовным наследием, которое исчисляется веками. Наша предки стояли у истоков появления государственности на Полоцкой земле», – напомнил Сергей Сивец.
Председатель Конституционного Суда акцентировал внимание также на том, что предки современных белорусов зарождали истоки конституционализма. Статут Великого княжества Литовского 1588 года всеми учеными единогласно признается в качестве первой конституции на Европейском континенте.
По информации
БЕЛТА
Всебелорусская акция «Мы – граждане Беларуси!» стартует в Конституционном Суде
Всебелорусская акция «Мы – граждане Беларуси!», посвященная Дню Конституции, стартует сегодня в Конституционном Суде в Минске. Об этом корреспонденту
БЕЛТА сообщила секретарь ЦК БРСМ Светлана Павленина.
Главными героями торжества станут 14-летние юноши и девушки – представители всех областей и города Минска. Всего 25 человек. Паспорт гражданина Республики Беларусь молодым людям вручат Председатель Конституционного Суда Сергей Сивец и первый секретарь Центрального комитета БРСМ Владимир Павловский. Традиционно в рамках церемонии ребятам вручаются также символичные подарки. Участники мероприятия получат брендированный бокс с Конституцией и государственным флагом, а также спилс-карту – набор магнитных элементов, выполненных в форме территориальных единиц нашей страны.
Патриотическая инициатива была предложена БРСМ в 2004 году. За эти годы она приобрела широкую популярность среди молодежи и по праву считается одной из важных традиций нашей страны. Торжественное вручение паспортов подросткам подчеркивает их переход во взрослую жизнь, позволяет еще лучше осознать, что теперь они стали полноправными гражданами Беларуси, ответственными перед ней и ее законами. День Конституции Беларуси ежегодно отмечается 15 марта. Основной закон определяет основы государственной власти и общественной жизни, гарантирует основные права и свободы граждан, определяет основы демократического социального правового государства, а также является важным фактором для формирования гражданской идентичности и национальной самобытности белорусов.
Мероприятия акции пройдут 9–15 марта во всех регионах Беларуси.
По информации
БЕЛТА
Владимир Перцов: от эффективной реализации и новых креативных подходов зависит успех идеологической работы в стране
В Академии управления при Президенте Беларуси проходит V Республиканская научно-практическая конференция «Актуальные проблемы социальной политики и идеологии», передает корреспондент
БЕЛТА.
Участников встречи приветствовал Первый заместитель Главы Администрации Президента Владимир Перцов. «Сегодня мы обсуждаем в целом вопросы строительства государства, государственного управления, практические подходы, в том числе к идеологической работе. Это те основные направления, по которым Академия управления выступает разработчиком методических рекомендаций и планов. Речь идет и о работе с молодежью, и об исторической политике, о социальной сфере и многих других вопросах, по которым мы вместе с Академией управления взаимодействуем, чтобы создать теоретическую базу для ее последующей реализации в регионах, в отраслях и в целом в государстве», – сказал он.
(фото – БЕЛТА)
Что касается Директивы № 12, то, по словам Владимира Перцова, она проходит обкатку в практической части. «Там в основном акценты направлены на практические подходы, совершенствование работы, ответственность. Сейчас идет перестроение в том числе в части стратегических коммуникаций, методов реализации идеологической работы, которые мы привыкли реализовывать через средства массовой информации, через коммуникации лицом к лицу на диалоговых площадках, круглых столах, различных встречах, через иные подходы через средства массовой коммуникации, социальные сети. А также через те подходы, которые мы считали не самыми популярными, но эффективными, они нативно действуют на нашу аудиторию через всевозможные творческие произведения, книги, рассказы, фильмы, иные художественные формы. Сейчас те подходы и концептуальные директивные моменты, которые отражены в документе, реализуются. Да, непросто, и мы видим еще работу по старинке, которая, к сожалению, на протяжении многих лет велась, особенно в регионах. Как-то переосмыслить, перестроиться достаточно тяжело, но у нас нет других шансов, поскольку время непростое. Именно от результата работы, от этой борьбы, как мы говорим, за умы и сердца людей зависит успех нашего независимого, суверенного и процветающего государства», – подчеркнул Первый заместитель Главы Администрации Президента.
Ректор Академии управления при Президенте Беларуси Денис Дук отметил, что конференция проходит после знакового события – Всебелорусского народного собрания. «В нашей стране социальная политика и идеология – единое целое. Поскольку мы строим социальное государство, то наша идеология – это фундамент, на котором строится наш белорусский дом. От его устойчивости зависит все: в первую очередь экономика, а экономика – это основа мира и процветания на нашей земле», – констатировал руководитель вуза.
На мероприятии присутствует широкий круг авторитетных экспертов, среди которых первый заместитель Министра образования Александр Баханович, председатель Белтелерадиокомпании Иван Эйсмонт, заместитель председателя Постоянной комиссии по образованию, культуре и науке Палаты представителей Национального собрания Вячеслав Данилович и другие.
В числе обсуждаемых тем – организационно-управленческие аспекты исполнения Директивы № 12 Президента Беларуси «О реализации основ идеологии белорусского государства», стратегические направления развития общества и государства по итогам решений Всебелорусского народного собрания, особенности белорусской модели социального государства в современных условиях, а также культурно-исторический, политический, экономический и социальный компоненты идеологии белорусского государства и экспертно-аналитическое сопровождение идеологической работы.
По информации
БЕЛТА
«При Президенте Республики Беларусь» – 30 лет. Академия управления отмечает важную веху своей истории
Академия управления отмечает 30-летие присвоения статуса «При Президенте Республики Беларусь». В центре Минска – на площади Государственного флага – собрались около 1,5 тыс. выпускников академии 2025 года на торжественную церемонию вручения дипломов, приуроченную к этой важной дате, передает корреспондент
БЕЛТА.
(фото – БЕЛТА)
Президентская Академия сегодня вручила дипломы новому поколению управленцев и руководителям высшего звена. Всего на церемонии присутствовали около 3 тыс. человек – обучающиеся, выпускники, представители профессорско-преподавательского состава, гости.
Приветственный адрес главы Приветственный адрес Главы Администрации Президента Дмитрия Крутого по случаю 30-летия со дня преобразования Академии управления при Кабинете Министров в Академию управления при Президенте Республики Беларусь зачитала Заместитель Гглавы Администрации Президента Ольга Чуприс.
«Этот высочайший статус, присвоенный решением Главы государства, подчеркивает ключевую роль учреждения в подготовке для экономики и социальной сферы компетентных, всесторонне образованных руководителей и убежденных патриотов, – говорится в приветственном адресе. – Статус «При Президенте Республики Беларусь» возлагает на коллектив вуза особую ответственность и влечет самое серьезное требование к качеству образования и выполнению задач в сфере государственного строительства».
Отмечается, что за прошедшие годы академия стала уникальной школой управления и ведущим научно-практическим центром в области кадровой политики и общественных отношений.
Дмитрий Крутой выразил уверенность, что коллектив и впредь с честью и достоинством будет выполнять все возложенные на него главой государства задачи, вносить весомый вклад в укрепление и процветание родной Беларуси.
Сегодня среди тех, кто пришел поздравить Академию управления при Президенте Республики Беларусь, – высшие должностные лица страны, представители государственных учреждений, а также крупных предприятий и организаций, которые являются надежными партнерами академии в воспитательном и образовательном процессе.
Радость праздника вместе с выпускниками разделили почетные гости. Среди них руководство Администрации Президента Республики Беларусь, Национального банка, Центральной избирательной комиссии, Генеральной прокуратуры, министерств образования, связи и информатизации, других государственных органов и организаций.
В дальнейшем такой формат вручения дипломов станет доброй ежегодной традицией, способствующей консолидации выпускников вокруг своей альма-матер.
В конце июня 1995 года Указом Главы государства Академии управления был присвоен статус «При Президенте Республики Беларусь», и сегодня выпуск обучающихся приурочен как раз к этой знаменательной дате.
В Академии управления при Президенте Республики Беларусь формируется управленческая элита страны. Выпускники – это высококвалифицированные специалисты, способные управлять и принимать стратегически важные решения для страны, действующие и будущие управленцы, которые обеспечивают стабильность и развитие государства.
По информации
БЕЛТА
