/ / Общественно-политические
03.01.2019

Разумныя камеры і бесправодныя датчыкі: як новыя тэхналогіі ліквідуюць пробкі ў Мінску

...Пробка – сумнае слова для аўтамабіліста. Каб павольны трафік у Мінску здараўся як мага радзей, ДАІ ГУУС Мінгарвыканкама на першым гарадскім кальцы запланавала выкарыстоўваць супрацьзаторныя алгарытмы. Для гэтага ўстанавілі на некаторых участках дэтэктары транспарту: магнітныя датчыкі, відэадэтэктары, Bluetoоth-прыёмнікі – пачалося іх тэсціраванне. У цэнтры кіравання дарожным рухам, паказалі, як усё функцыянуе, а таксама расказалі, што яшчэ новае з’явіцца.

Пульт управления дорожным движением

Інтэлектуальнае кіраванне транспартнымі плынямі ў горадзе завецца так: аўтаматызаваная сістэма кіравання дарожным рухам (АСКДР). Начальнік аддзела тэхнічных сродкаў і сістэм ДАІ ГУУС Мінгарвыканкама Павел Ігнатовіч праводзіць нас у цэнтр кіравання, куды сцякаецца інфармацыя пра функцыянаванне больш як 540 святлафорных аб’ектаў, а таксама выводзіцца інфармацыя больш чым з сотні відэакамер ключавых мінскіх вуліц. Тут адразу звяртаю ўвагу на сцяну з вялізнымі экранамі. На іх у рэальным часе адлюстроўваецца дарожнае становішча.

– Для першага этапа тэсціравання адаптыўнай сістэмы кіравання святлафорных аб’ектаў абраны праспект Машэрава: ад Незалежнасці да Ціміразева. Там здараюцца заторы з-за вялікай колькасці машын, – тлумачыць Павел Аляксеевіч. – Каб павялічыць хуткасць паведамлення, знізіць страты ў дарожным руху і павысіць аператыўнасць рэагавання на ўзнікненне няштатных сітуацый, ДТЗ і іншыя інцыдэнты, мы ўжылі розныя тэхналагічныя алгарытмы адаптыўнага кіравання АСКДР.

На Машэрава ўсталявалі над праезнымі часткамі на апорах 24 відэадэтэктары, а таксама назіральныя камеры – яны ў цэнтр перадаюць абстаноўку зверху. Што знізу? У палосы зашылі магнітна-рэзістыўныя бесправадныя дэтэктары – яны падлічваюць усе машыны, якія праязджаюць па ўчастку. Усяго на праспекце Машэрава ўстаноўлена больш за 150 такіх датчыкаў (на ўваходах і выхадах скрыжаванняў, на перагонах). Ад датчыкаў інфармацыя па Wi-Fi паступае на абсталяванне, устаноўленае на апорах асвятлення (рэпітары, кропкі доступу), і далей у цэнтр перадаюцца дадзеныя аб інтэнсіўнасці руху па сродках 4G. Як толькі ўсе гэтыя кампаненты сістэмы выяўляюць праблему, праграмнае забеспячэнне супрацьзаторных алгарытмаў, куды трапілі дадзеныя, умешваецца ў працу АСКДР і змяняе графік рэгулявання святлафораў, каб павысіць прапускную здольнасць скрыжаванняў, павялічыць хуткасць шляхоў зносін па вуліцы, знізіць страты ў дарожным руху і тым самым ліквідаваць пробкі.

Павел Ігнатовіч падводзіць да манітора, дзе бачна карта Мінска з 540 святлафорамі, падключанымі да АСКДР радыяльных вуліц. Яшчэ каля 200 святлафораў не ўваходзяць у сістэму, аднак з часам, асабліва ўлічваючы тое, што машын у горадзе толькі прыбывае, падключаць да сістэмы і іх. Дадзеныя, якія паступаюць на пульт кіравання, становяцца своеасаблiвай статыстыкай: «Дзякуючы ёй можам ведаць, што і чаму лепш змяніць у руху на пэўным участку, якую інфармацыю перадаць тэрмінова ў дзяжурную частку Дзяржаўтаінспекцыі для рэагавання».

Што тычыцца святлафораў, падключаных да АСКДР (а асноўныя з іх знаходзяцца на вуліцах Прытыцкага, Незалежнасці, Машэрава, Арлоўскай і Партызанскім праспекце), то іх можна назваць «разумнымі» – з пульта кіравання лёгка адсочваецца іх функцыянаванне. Як толькі ўзнікае няспраўнасць, адразу на маніторах цэнтра гэта відаць і спецыялісты эксплуатацыйнай арганізацыі КУП «СМЭП Мінгарвыканкама» могуць выехаць на месца і наладзіць усё ў самыя кароткія тэрміны.

Каб такая інтэлектуальная сістэма працавала аўтаматычна, спецыялістам давялося абследаваць вуліцы, улічыць геаметрычныя характарыстыкі праезнай часткі, распрацаваць пад кожную з іх (і ў розны час сутак!) план каардынацыі са сваім цыклам рэгулявання зялёных сігналаў. Гэта значыць, у час пік даць недзе больш «зялёнай хвалі», у выхадныя – аптымізаваць цыкл рэгулявання з улікам нагрузкі.

– Важны момант – улік сістэмы транспарту за адзінку часу, які выконвае сама АСКДР. Калі каэфіцыент загрузкі паласы рухам звыш 0,85 – гэта заторная сітуацыя, трэба мяняць рэгуляванне, – кажа Павел Аляксеевіч.

У залежнасці ад напружанасці сітуацыі сістэма вырашае, на колькіх аб’ектах аднаму або больш святлафорам павялічыць працягласць зялёнага. Так як пробкі часцей у Мінску пачынаюцца з 16.30, то ў сістэме закладзена аўтаматычнае пераключэнне распрацаваных планаў скаардынаванага ўпраўлення па карце часу ў час пік. Але ў выпадку няштатнай сітуацыі інжынеры цэнтра могуць рэгуляваць плыні і ўручную з пульта кіравання: выбіраецца вуліца і ўключаецца план рэгулявання з вялікім цыклам рэгулявання і напрамкам каардынацыі – у цэнтр горада ці з цэнтра.

– Прапусціць велізарную колькасць машын у цэнтр з зялёным пакуль не ўяўляецца магчымым. Таму прыярытэтным напрамкам па рашэнні транспартнага пытання ў адпаведнасці з Канцэпцыяй забеспячэння бяспекі дарожнага руху «Добрая дарога» вызначаны меры па павышэнні эфектыўнасці кіравання святлафорных аб’ектаў па 1-м і 2-м гарадскіх транспартных кольцах. Па кольцах нярэдка хутчэй можна патрапіць з адной кропкі ў іншую, не захрасаючы ў цэнтры, – кажа Павел Ігнатовіч. – А прапускная здольнасць скрыжаванняў і вуліц вызначаецца геаметрычнымі параметрамі вуліц, колькасцю палос, працягласцю гарэння зялёнага сігналу, інтэнсіўнасцю транспартнай плыні і іншымі параметрамі. Разам з тым з прычыны таго, што скрыжаванні ў цэнтральнай частцы горада размешчаны на невялікай адлегласці адно ад аднаго, фактычная прапускная здольнасць можа зніжацца з-за кіроўцаў, якія выязджаюць на іх і блакіруюць рух па вуліцы, што перасякаецца.

Сістэма, закліканая забяспечваць стабільную хуткасць і ўстараняць заторы, дарэчы, сябе ўжо паказала на выдатна – прапускная здольнасць павялічылася на 14 працэнтаў. Пры гэтым знізіліся страты ад прыпынкаў аўто, колькасць ДТЗ.

– Плануецца абсталяваць датчыкамі і камерамі каля 90 вуліц па 1-м і 2-м гарадскіх транспартных кольцах: Машэрава – Пушкіна – Арлоўская – Аэрадромная – Ванеева – Партызанскі праспект да 2020-га з улікам бюджэтнага фінансавання на год, – дзеліцца Павел Ігнатовіч. – У планах таксама і ўстаноўка інтэлектуальных камер і спецыяльнага праграмнага забеспячэння на МКАД, якія б увайшлі ў гэтую транспартную сістэму.

Аліна Касель, «Рэспублiка», 3 студзеня 2018 г.
(фота – Уладзімір Шлапак)