11.02.2016
Удасканаленне заканадаўства — прыкмета нашага часу
У канцы мінулага месяца ўступіў у сілу Указ Прэзідэнта №26 «Аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у Дырэктыву Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 14 ліпеня 2007 года «Эканомія і беражлівасць — галоўныя фактары эканамічнай бяспекі дзяржавы». Нарматыўна-прававы акт зведаў значныя змены, таму быў выкладзены ў новай рэдакцыі і цяпер носіць назву «Аб прыярытэтных кірунках умацавання эканамічнай бяспекі дзяржавы». У цяперашні няпросты ў фінансавым плане год важна ведаць свае так званыя «кропкі росту» і «слабыя месцы». Старшыня Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу па эканоміцы, бюджэце і фінансах Уладзімір ПАНЦЮХОЎ выказаў свае думкі наконт таго, як краіне «застацца на плаву» ў той час, калі паўсюль лютуе эканамічны крызіс.
— Указ Прэзідэнта «Аб прыярытэтных кірунках умацавання эканамічнай бяспекі дзяржавы» аб'ектыўна адлюстроўвае стан эканомікі краіны і праблемы ў сферы эканамічнай бяспекі, — падкрэсліў парламентарый на пачатку размовы. — Адзначаюцца істотнае адставанне па прадукцыйнасці працы ад Еўрапейскага саюза, высокая энерга- і матэрыялаёмкасць вытворчасці, недастатковая інавацыйная дзейнасць у галінах рэальнага сектара.
— Што, на вашу думку, стала прычынай такой сітуацыі?
— Сапраўды, традыцыйна ў такіх выпадках паўстаюць адвечныя пытанні «хто вінаваты?» і «што рабіць?».
Стала правілам усе нашы беды спісваць на знешнія фактары. Несумненна, улічваючы экспартную арыентацыю беларускай эканомікі і той эканамічны крызіс, які «пабіў» многія дзяржавы-партнёры, перш за ўсё Расійскую Федэрацыю, знешнія фактары іграюць пэўную негатыўную ролю, але ці правільна толькі ў іх шукаць корань існуючых сёння эканамічных праблем?
Кажуць, усё пазнаецца ў параўнанні. Калі мы параўнаем абагульненыя вынікі эканамічнай дзейнасці асобнай вобласці з аналагічнымі паказчыкамі іншых рэгіёнаў краіны, а таксама правядзём параўнальны аналіз па раёнах і прадпрыемствах, то ўбачым, што пры аднолькавых для ўсіх знешніх умовах вынікі эканамічнай дзейнасці зусім не аднолькавыя. У сувязі з гэтым напрошваецца натуральная выснова, што, акрамя знешнеэканамічных фактараў, якія граюць, несумненна, важную ролю, такім жа важным з'яўляецца наша ўменне гаспадарыць, гэта значыць рацыянальна выкарыстоўваць існуючыя фінансавыя рэсурсы, знаходзіць рынкі збыту, разумна праводзіць цэнавую палітыку, удасканальваць тэхналогію вытворчасці, забяспечваць аптымальную расстаноўку кадраў, ажыццяўляць іншыя кіраўнічыя меры.
— Інакш кажучы, на вашу думку, наша «гаспадарчая жылка» дапаможа нам перамагчы ўплыў гэтых самых знешніх фактараў. Але можа патрэбна нешта яшчэ? Шмат абмяркоўваюць у розных колах магчымасць рэфармавання дзяржаўнай эканомікі...
— На старонках газеты «СБ. Беларусь сегодня» ў снежні мінулага года была распачата дыскусія, прысвечаная ўдасканаленню дзеючай цяпер у краіне эканамічнай мадэлі. У ёй прынялі ўдзел многія вядомыя навукоўцы, эканамісты. Прапановы ўносіліся самыя розныя: ад маштабнага дзяржаўнага рэгулявання ва ўсіх сферах эканамічнай дзейнасці да ўсёахопнай лібералізацыі эканамічнага жыцця. Заслугоўваюць ўвагі і вывучэння кіраўнікоў і эканамічных службаў — як органаў улады, так і гаспадарчых суб'ектаў — кнігі «Фінансавая дыета: рэформы дзяржаўных фінансаў Беларусі» пад рэдакцыяй доктара эканамічных навук Кірыла Рудага, «Эвалюцыйныя трансфармацыі ў эканоміцы Беларусі» Старшыні Савета Рэспублікі Міхаіла Мясніковіча. Абедзве ўтрымліваюць комплексны крытычны аналіз цяперашняга стану эканомікі нашай краіны і рэкамендацыі айчынных і замежных навукоўцаў-эканамістаў па рашэнні актуальных праблем.
Пазіцыя кіраўніка дзяржавы ў гэтым плане выказана досыць ясна і выразна. Ён перасцярог ад радыкальнай ломкі існуючай эканамічнай сістэмы, якая даказала за папярэднія дзесяцігоддзі сваю жыццяздольнасць, і пры гэтым абавязаў органы выканаўчай улады ўважліва ўлічваць тыя абставіны, што складваюцца, і карэктаваць сваю эканамічную дзейнасць у адпаведнасці з цяперашнімі рэаліямі.
У канцы мінулага года Прэзідэнт падпісаў Указ № 504 «Аб задачах сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь на 2016 год», дзе вызначыў асноўныя кірункі развіцця эканомікі краіны ў бягучым годзе. У развіццё гэтага акта ўрад і Нацыянальны банк распрацавалі «Комплекс мер па рашэнні задач сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі ў 2016 годзе і макраэканамічнай збалансаванасці». Плануецца ажыццявіць цэлы шэраг канкрэтных мерапрыемстваў па развіцці ўнутранага рынку, прадпрымальніцтва, удасканаленні сістэмы кіравання эканомікай, функцыянаванні банкаўскай сістэмы. Вызначаны дакладныя тэрміны і канкрэтныя выканаўцы.
На працягу першага квартала бягучага года будзе распрацавана і зацверджана дэталёвая праграма падтрымкі і развіцця экспарту на 2016—2020 гады, якая прадугледжвае яго істотную дыверсіфікацыю. Плануецца прадоўжыць прапрацоўку пытанняў па ўступленні краіны ў Сусветную гандлёвую арганізацыю па лібералізацыі заканадаўства, якое рэгулюе знешнегандлёвыя аперацыі, а таксама прыняць шэраг іншых заканадаўчых актаў, накіраваных на забеспячэнне прыросту экспарту.
— А заканадаўчыя органы могуць неяк дапамагчы краіне разабрацца з праблемамі ў эканоміцы?
— Саветам Рэспублікі былі ўнесены канкрэтныя прапановы ў план падрыхтоўкі законапраектаў на 2016 год. Неабходны значная карэкціроўка заканадаўства, якое рэгламентуе прыватнае прадпрымальніцтва, распрацоўка праекта канцэпцыі закона аб прамысловай палітыцы, вызначэнне стратэгіі рэфармавання і рэструктурызацыі дзяржаўных прадпрыемстваў.
Як бачыце, заканатворчым органам трэба будзе нямала папрацаваць, каб падрыхтаваць дзейсныя правілы рэгулявання эканамічных адносін з улікам існуючых рэалій. Праца гэтая немагчымая без апоры на практычны вопыт органаў выканаўчай улады, прамыслоўцаў і прадпрымальнікаў, кіраўнікоў сельскагаспадарчай вытворчасці.
У мэтах дэталёвага вывучэння стану спраў на месцах і найбольш поўнага ўліку меркавання грамадзян Прэзідыум Савета Рэспублікі абавязаў кожнага члена Савета Рэспублікі прымаць актыўны ўдзел у працы створаных пры мясцовых Саветах дэпутатаў маніторынгавых груп, надаючы пры гэтым асаблівую ўвагу пытанням занятасці, экспарту, развіцця эканомікі. У сувязі з гэтым спадзяюся на актыўны ўдзел грамадзян — перш за ўсё работнікаў вытворчасці, прадпрымальнікаў і гаспадарчых кіраўнікоў — у падрыхтоўцы і абмеркаванні згаданых законапраектаў. Гарантую, што ні адна годная ўвагі прапанова не застанецца без ўважлівага вывучэння і дэталёвай экспертнай ацэнкі спецыялістаў.
Відавочна, што гэты год будзе няпростым. Кіраўнік дзяржавы, адзначаючы гэты факт, запатрабаваў ад усіх галін улады працаваць на мяжы сваіх магчымасцяў. Дырэктыва Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «Аб прыярытэтных кірунках умацавання эканамічнай бяспекі дзяржавы» арыентуе ўсіх нас на творчую напружаную працу, да гэтага абавязвае само жыццё.
— Якім чынам удзел нашай краіны ў ЕАЭС уплывае на рашэнне бягучых эканамічных праблем?
— Галоўная мэта саюза — стварэнне агульнага рынку без выключэнняў і абмежаванняў. Ад гэтага наўпрост залежыць эфектыўнасць нацыянальнай эканомікі. Дагавор аб ЕАЭС прадастаўляе беларускім прадпрыемствам не толькі магчымасць свабоднага перамяшчэння фінансаў, тавараў, паслуг і працоўнай сілы ў межах саюза, але і спрыяе пашырэнню іх прысутнасці на міжнародных рынках.
У той жа час новыя рашэнні некаторых партнёраў па ЕАЭС, меры, якія яны прымаюць у аднабаковым парадку, выклікаюць сур'ёзную занепакоенасць. З-за няроўных умоў гаспадарання, што складваюцца на адзінай эканамічнай прасторы, нашы прадпрыемствы сутыкаюцца з жорсткай і нядобрасумленнай канкурэнцыяй. Савет Рэспублікі не можа заставацца ў баку ад вырашэння дадзенай праблемы, і таму ў найбліжэйшыя дні на пасяджэнні навукова-кансультатыўнага савета плануецца абмеркаваць праблемы развіцця інтэграцыйных працэсаў у рамках ЕАЭС і іх заканадаўчае рэгуляванне. Да размовы запрошаны і прадстаўнікі Еўразійскай эканамічнай камісіі.
Надзея Юшкевіч, «Звязда» ад 11 лютага 2016 г.
Профилактическую составляющую законодательства об административной ответственности усиливают в Беларуси
Профилактическую составляющую законодательства об административной ответственности усиливают в Беларуси. Это предусмотрено проектом Закона «Об изменении кодексов по вопросам административной ответственности», который принят сегодня во втором чтении, передает корреспондент
БЕЛТА.
(фото – БЕЛТА)
Так, расширяются обстоятельства, исключающие административную ответственность при условии оперативного устранения допущенных нарушений и предотвращения вредных последствий.
Уточняется регламентация порядка применения мер воспитательного воздействия в отношении несовершеннолетних правонарушителей. Процессуально-исполнительный кодекс об административных правонарушениях дополнен разделом применения мер воспитательного воздействия, в котором закреплен ряд аспектов применения мер воспитательного воздействия и определен субъектный состав органов, приводящих к исполнению таких мер.
Вносятся изменения, направленные на обеспечение соразмерности административной ответственности характеру деяния и причиненному вреду.
Дифференцируется ответственность за отдельные правонарушения со смягчением ответственности за деяния, которые характеризуются меньшей степенью общественной опасности. При этом совершенствуются правила назначения административных взысканий и оптимизируются механизмы исполнения отдельных из них.
Устраняется административная ответственность за отдельные правонарушения при наличии возможности противодействия противоправному поведению иными средствами, в том числе профилактического и регулирующего характера.
Вопрос профилактической составляющей законопроекта в комментарии журналистам прокомментировал заместитель председателя Постоянной комиссии Палаты представителей по законодательству Александр Омельянюк. Он отметил, что подход, заложенный в 2021 году, показал свою жизнеспособность и необходимость, поэтому сейчас речь идет о его развитии.
«Если в 2021 году у нас появилась возможность применения мер воспитательного воздействия в отношении несовершеннолетних при освобождении их от административной ответственности, то сегодня мы уже говорим, как это должно происходить. Появляется отдельный раздел в кодексе, который четко предусматривает механизм действия этих норм», – пояснил Александр Омельянюк.
Он обратил внимание, что в ходе подготовки законопроекта ко второму чтению депутаты встречались с практиками именно по этому вопросу, обсуждали соответствующие вопросы, были учтены все пожелания. «Я думаю, что этот механизм заработает еще более эффективно. Повторяюсь, он был введен в 2021 году, но сегодня мы должны об этом говорить более подробно, более четко. Понятно, что четкость дает возможность более эффективного исполнения», – сказал он.
В целом, по словам депутата, законопроект предусматривает корректировку двух кодексов – Кодекса об административных правонарушениях и Процессуально-исполнительного кодекса об административных правонарушениях. Речь идет о комплексной корректировке.
Указанные кодексы в нынешней редакции работают пять лет, с 1 марта 2021 года, заметил парламентарий. С того времени в них вносились лишь точечные корректировки в тех случаях, когда в этом была особая необходимость или требовалась оперативность.
«Сейчас речь идет о комплексной корректировке. Это означает, что практика применения кодексов за пять лет была тщательно изучена, все заинтересованные представили свои предложения. В этом плане хотел бы отметить, что те подходы, которые были заложены в 2021 году, остались прежними. Акцент на профилактику совершения правонарушений. Мы говорим также об умеренной либерализации», – сказал депутат.
Александр Омельянюк добавил, что сегодня не идет речь о повальном смягчении всех видов и размеров взысканий или их усилении. Подход выборочный.
«Естественно, что за пять лет принимались различные нормативные акты, законы, документы, были поручения Главы государства. Это все должно было быть реализовано в этом законопроекте и найти отражение в этих кодексах», – сказал депутат.
По информации
БЕЛТА
Ответственность сотовых операторов за некачественное предоставление услуг планируют предусмотреть в КоАП
Административную ответственность сотовых операторов за некачественное предоставление услуг планируют предусмотреть в КоАП. Об этом сообщил журналистам заместитель председателя Постоянной комиссии Палаты представителей по законодательству Александр Омельянюк, говоря о новациях, содержащихся в проекте закона «Об изменении кодексов по вопросам административной ответственности», который принят сегодня во втором чтении, передает корреспондент
БЕЛТА.
«Мы живем в мире интернета, и, конечно, требование каждого из тех, кто пользуется им, а это абсолютное большинство наших граждан, чтобы эти услуги предоставлялись качественно. И в соответствии с этим был издан указ, в его развитие установлена ответственность сотовых операторов за некачественное предоставление такого вида услуг», – сказал Александр Омельянюк, отметив, что ответственность юридических лиц будет высока.
Говоря о других новациях, депутат обратил внимание, что сегодня много говорят о кибербезопасности, но этот аспект не был в достаточной степени отражен в действующих кодексах. Законопроект предусматривает ряд норм, которые касаются защиты в этой сфере.
В частности, уточняются компетенции государственных органов по составлению протоколов и рассмотрению дел об административных правонарушениях. При этом к числу органов, должностные лица которых уполномочены составлять протоколы об административных правонарушениях, будет относиться Национальный центр обеспечения кибербезопасности и реагирования на киберинциденты Оперативно-аналитического центра при Президенте Беларуси.
Что касается иных новаций, КоАП дополнен статьей, предусматривающей ответственность за совершение запрещенных сделок и операций с цифровыми знаками (токенами). Установлена ответственность за пропаганду гомосексуальных отношений, смены пола, бездетности, педофилии.
По информации
БЕЛТА
Люди разных профессий, но с общим подходом к делу. В Минске вручили госнаграды
Премьер-министр Беларуси Александр Турчин по поручению Президента вручил государственные награды работникам различных сфер, передает корреспондент
БЕЛТА.
(фото Максима Гучека, БЕЛТА)
«В жизни у многих наступают моменты, когда они за свой труд получают высокую оценку. Сегодня у каждого из вас именно такой момент. Для меня же большая честь вручить вам по поручению нашего Президента заслуженные государственные награды», – сказал Александр Турчин.
Среди награжденных – представители промышленности, налоговых органов, сельского хозяйства, гражданской авиации и других сфер, государственные служащие.
«Люди самых разных профессий, но с общим подходом к делу. За вашими плечами – многолетняя работа, высокие результаты, реальный вклад в развитие своих отраслей. Такие люди и есть опора любой экономики и социальной сферы. История пишется не только датами и событиями. Ее пишут люди, и вы своей жизнью и работой вписываете яркие страницы в летопись суверенной Беларуси», – подчеркнул Премьер-министр.
Александр Турчин добавил, что любые управленческие решения и государственные программы не работают без конкретного человека, который добросовестно делает свое дело.
«Вручая сегодня награды, мы говорим вам спасибо за вашу гражданскую позицию, ответственность, за то, что вы никогда не останавливаетесь на достигнутом», – сказал Премьер-министр. От имени правительства и от себя лично он поздравил собравшихся и выразил уверенность, что полученные награды станут стимулом и впредь будут способствовать реализации планов на благо родной Беларуси.
Отдельные слова благодарности Александр Турчин адресовал семьям награжденных. «За любым профессионалом всегда стоит крепкий тыл, поддержка родных и близких. Желаю вам крепкого здоровья, новых профессиональных побед, благополучия, мирного голубого неба», – отметил Премьер-министр.
Медаль «За трудовые заслуги» вручили титулованной спортсменке национальной команды Республики Беларусь по вольной борьбе Ванессе Колодинской. «У меня спортивная семья, продолжаю дело своих родителей – тренеров по спортивной гимнастике. Приятно, знаково, значимо, что твои заслуги не только на спортивной мировой арене оценивают, помнят, но и в родной Беларуси», – поделилась она.
Многократная чемпионка мира и Европы, бронзовый призер Олимпийских игр вносит свой вклад в привлечение молодежи в спорт. «Проводим мастер-классы, популяризируем не только свой вид спорта, но и в принципе спортивную жизнь», – рассказала Ванесса Колодинская.
Благодарность Президента объявлена Республиканскому центру олимпийской подготовки по гимнастическим видам спорта. Директор учреждения Гражина Гробицкая рассказала, что здесь проводятся занятия по прыжкам на батуте, спортивной гимнастике и акробатике, которые посещают порядка 300 ребят. «Наше учреждение получает высокую награду – это волнительно. Прыжки на батуте – один из топовых видов спорта в Беларуси. Наши батутисты приносят золотые медали, в прошлом году команда девочек привезла серебро, акробаты с этапов Кубка мира – пять медалей. Гимнасты показывают себя достойно. Готовы прославлять нашу страну и рады, что государство, Президент очень большое внимание нам уделяет», – отметила Гражина Гробицкая.
В числе тех, кто получил награду, – директор ОАО «Гомельский химический завод» Дмитрий Черняков. Он прошел долгий профессиональный путь – от слесаря-ремонтника до руководителя. «Несмотря на санкционные ограничения, предприятие на 100 % загружено, выпускаем импортозамещающую продукцию, сложные удобрения, которые необходимы, прежде всего, нашему сельскому хозяйству. Половина продукции отгружается на экспорт. Работаем и с Российской Федерацией, и со странами дальней дуги. В прошлом году вышли на новые рубежи – поставки в Мексику, Парагвай. Развиваемся, проводим реконструкцию», – рассказал директор завода.
Медаль «За трудовые заслуги» вручена учителю государственного учреждения образования «Специальная школа Оршанского района» Елене Семенковой – соавтору учебных пособий для учащихся с интеллектуальной недостаточностью. Она работала на разных должностях в сфере общего среднего образования, в отделе образования, в этом году отмечает 40 лет педагогической деятельности. «Сегодняшнее мероприятие накладывает особый отпечаток. Это почетно и ответственно, поскольку побуждает стремиться к новым достижениям, заряжаться свежими идеями и успешно воплощать их в жизнь», – поделилась Елена Семенкова.
По информации
БЕЛТА
Совет ЕЭК принял решение о маркировке отдельных видов кондитерских изделий
Совет Евразийской экономической комиссии на заседании 13 марта принял решение, устанавливающее унифицированные правила маркировки в отношении отдельных видов кондитерских изделий в потребительской упаковке.
Согласно подписанному документу страны Евразийского экономического союза будут самостоятельно определять дату введения и порядок маркировки продукции средствами идентификации на своей территории, уведомляя об этом ЕЭК не позднее, чем за шесть месяцев до начала соответствующих мероприятий.
«Расширение числа маркируемых товарных категорий свидетельствует о развитии общей системы маркировки Союза, позволяющей потребителям убедиться в подлинности продукции, а также повышающей конкурентоспособность добросовестных участников рынка за счет уменьшения незаконного оборота», – отметил министр по торговле ЕЭК Андрей Слепнев.
Он подчеркнул, что маркировка будет производиться по унифицированным правилам с соблюдением положений базовой технологической организационной модели системы маркировки товаров средствами идентификации в ЕАЭС, утвержденной Решением Совета ЕЭК в 2019 году. Таким образом, будет обеспечиваться взаимное признание кодов, что исключит необходимость перемаркировки товаров при их обращении в Союзе.
По сообщению
официального сайта Евразийской экономической комиссии
Самы надзейны компас, які паказвае кірунак развіцця краіны. Эксперты – аб Асноўным Законе Беларусі
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка:
– У Канстытуцыі, яшчэ раз падкрэслю, замацаваная палітычная воля большасці. Закон нас абараняе – мы яго выконваем. Простая і аб’ектыўная формула прававой дзяржавы, якой і з’яўляецца Беларусь. Так мы разумеем нашу беларускую мадэль дэмакратычнага развіцця (на другім пасяджэнні VII Усебеларускага народнага сходу, 18 снежня 2025 года).
Дзень Канстытуцыі ў нашай краіне штогод адзначаецца 15 сакавіка. Вось ужо чатыры гады беларускі народ жыве паводле абноўленай Канстытуцыі сваёй краіны. Канстытуцыі будучыні, як сказаў Аляксандр Лукашэнка, зацвярджаючы вынікі рэспубліканскага рэферэндуму па змяненнях і дапаўненнях у Асноўны Закон краіны, асабліва падкрэсліўшы пры гэтым, што беларусы стварылі і прынялі ўнікальны прававы дакумент, у якім арганічна спалучаюцца традыцыі і інавацыі, народаўладдзе і адзінства кіравання. Эксперты – аб падмурку, на якім трымаецца наша дзяржаўнасць.
Лічбы і факты
Член Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраванні і рэгламенце Віктар Азаронак падкрэсліў, што Канстытуцыя – падмурак дзяржавы, які забяспечвае стабільнасць канстытуцыйнага ладу, бяспеку і паступальнае развіццё беларускага грамадства:
– Наша цяперашняя Канстытуцыя, безумоўна, гэта народны дакумент, які забяспечвае менавіта дынаміку развіцця краіны. Бо наш Асноўны Закон прыняты не парламентам, як у краінах Захаду, а ў выніку агульнанацыянальнага рэферэндуму, якому папярэднічала шырокае грамадскае абмеркаванне.
– Чатыры гады назад змяненні і дапаўненні былі прынятыя на ўсенародным рэферэндуме пасля шматмесячнага абмеркавання ўсімі пластамі насельніцтва прапанаваных паправак. Факт, які ўжо сам па сабе можа служыць пераканаўчым доказам сапраўднага народаўладдзя ў краіне. Калі ж мець на ўвазе вынікі яшчэ двух рэферэндумаў, падчас якіх у Канстытуцыю 1994 года былі ўнесены адпаведныя часу карэктывы, то з пункту гледжання рэальнай дэмакратыі да Беларусі ў прынцыпе не можа быць ніякіх прэтэнзій, – пераканана член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве Людміла Сапега.
Пры гэтым, нагадвае сенатар, сама Канстытуцыя ў 1994 годзе тагачаснымі дэпутатамі Вярхоўнага Савета прымалася кулуарна, без якога-небудзь удзелу народа, які ў ёй жа называўся адзінай крыніцай дзяржаўнай улады ў краіне.
– Упершыню магчымасць сказаць сваё важкае слова народ атрымаў у 1996 годзе, калі на фоне палітычнага крызісу ў краіне Аляксандр Лукашэнка ініцыіраваў першы ўсенародны рэферэндум. І атрымаў падтрымку больш за 70 % грамадзян. Якія праз 8 гадоў пераважнай большасцю – амаль 80 % – зноў падтрымалі прапанаваныя Прэзідэнтам змяненні ў Канстытуцыю. А ў 2022 годзе пераадолелі і гэту мяжу – 83 % жыхароў краіны ўхвалілі змяненні і дапаўненні ў Асноўны Закон, – канстатуе суразмоўца.
Яна акцэнтуе ўвагу на тым, што ў немалой ступені на гэты вынік паспрыялі падзеі 2020 года, калі кожны з нас адчуў: антыдзяржаўныя сілы спрабуюць паставіць краіну на мяжу краху.
– Але беларусы, умудроныя векавым вопытам, падтрымалі свайго Прэзідэнта і здолелі не толькі захаваць краіну, але і паступальна, пазбягаючы канстытуцыйных крызісаў і рэвалюцыйных узрушэнняў, удасканальваць прапанаваную Аляксандрам Лукашэнкам дзяржаўную мадэль развіцця.
Агульная адказнасць і права будаваць будучыню Радзімы
Член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы Аляксандр Гарошкін згодны з калегай: Канстытуцыя – гэта падмурак, на якім трымаецца ўся наша дзяржаўнасць. Гэта прававы і ідэалагічны каркас, які вызначае, як уладкавана грамадства, як працуе ўлада і якія правы ёсць у кожнага з нас.
– У розных краінах асноўныя законы нярэдка прымаліся ціха і кабінетна: у вузкіх колах эліт, за зачыненымі дзвярыма, групай абраных палітыкаў. Галоўнае адрозненне нашай Канстытуцыі ад многіх іншых – гэта гісторыя яе з’яўлення на свет. Наш шлях быў іншым – адкрытым і сумленным, – падкрэслівае сенатар. – Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь прайшла праз усенароднае абмеркаванне і была вынесена на рэферэндум. Гэта значыць, што яе прызнанне і легітымнасць змацаваныя не подпісамі чыноўнікаў, а воляй мільёнаў грамадзян. Такі падыход забяспечыў галоўнае: празрыстасць і рэальную ўцягнутасць людзей у фарміраванне прававых асноў краіны. Людзі не проста прынялі закон да ведама – яны далі яму права на жыццё.
Суразмоўца звяртае ўвагу на той факт, што калі свет сутыкаецца з лічбавізацыяй, глабальнымі выклікамі і пытаннямі ўстойлівага развіцця, наша Канстытуцыя застаецца сучаснай:
– Яна ўмела спалучае два пачаткі: захоўвае традыцыйныя каштоўнасці, на якіх трымаецца грамадства, і пры гэтым адкрытая новым рэаліям. Гэта баланс, які ўдаецца выконваць далёка не кожнаму Асноўнаму Закону ў свеце. Але важней за ўсё іншае. Канстытуцыя для нас – не проста юрыдычны тэкст. Гэта нешта большае. Гэта сімвал пераемнасці пакаленняў, злучальная нітка паміж мінулым, сучаснасцю і будучыняй. Гэта прамое выказванне волі народа, які аднойчы вырашыў: «Мы выбіраем такі шлях». Гады ідуць, мяняюцца тэхналогіі, але Канстытуцыя застаецца тым самым надзейным компасам, які паказвае кірунак развіцця краіны. У ёй – гарантыя нашай свабоды, наша агульная адказнасць і наша права будаваць будучыню Радзімы.
Паслядоўнасць і комплекснасць канстытуцыйных пераўтварэнняў
У сваю чаргу старшыня Пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў па дзяржаўным будаўніцтве, мясцовым самакіраванні і рэгламенце Валянцін Семяняка адзначае той факт, што змяненні ў Асноўны Закон Рэспублікі Беларусь, прынятыя ў выніку чацвёртага ў гісторыі суверэннай Беларусі рэспубліканскага рэферэндуму 27 лютага 2022 года, замацавалі канстытуцыйны статус Усебеларускага народнага сходу.
Унікальнасць гэтай нормы складаецца ў тым, што УНС як вышэйшы прадстаўнічы орган улады, які вызначае знешнюю і ўнутраную палітыку Беларусі, стаў праявай сапраўднага народаўладдзя. Аналагаў яму, роўных па прадстаўніцтве і паўнамоцтвах, у свеце не існуе.
Як вядома, нагадвае парламентарый, большасць змяненняў, унесеных у абноўленую Канстытуцыю, было сфармулявана ў ходзе агульнарэспубліканскага дыялогу ў перыяд, які папярэднічаў рэферэндуму, што ў сваю чаргу, спрыяла яднанню нацыі:
– У новай рэдакцыі Асноўнага Закона ў канцэнтраваным выглядзе знайшло сваё адлюстраванне калектыўнае бачанне перспектыў развіцця краіны. Такім чынам, народная мудрасць стала дзейсным інструментам пераадолення знешніх і ўнутраных выклікаў сучаснасці.
Нарэшце, падкрэслівае суразмоўца, наша Канстытуцыя пацвярджае прыхільнасць беларускага народа да традыцыйных каштоўнасцяў і непрыняцця чужых правілаў, якія ўяўляюць пагрозу для гістарычнай памяці і суверэнітэту краіны:
– Унясенне нормы, якая вызначае шлюб, як саюз мужчыны і жанчыны, паклала канец усякім дыскусіям на гэту тэму і было станоўча ўспрынята ў грамадстве.
Спецыфіку Канстытуцыі 2022 года вызначае таксама ўзмацненне артыкулаў сацыяльнай накіраванасці, што цалкам адпавядае дэкларацыі асобы чалавека, як галоўнай каштоўнасці беларускай дзяржавы, канстатуе кіраўнік профільнай камісіі.
– Абвяшчэнне праявы патрыятызму асноўным абавязкам кожнага грамадзяніна з’яўляецца ідэалагічнай скрэпай не толькі для цяперашніх, але і для будучых пакаленняў беларусаў, – лічыць Валянцін Семяняка.
Ён таксама адзначыў паслядоўнасць і комплекснасць канстытуцыйных пераўтварэнняў:
– Як і прадпісваў артыкул 142 абноўленай Канстытуцыі, на працягу двух гадоў з моманту яе падпісання былі прыведзены ў адпаведнасць заканадаўчыя акты – скарэкціраваны каля 90 законаў. Правапрымяняльная практыка паказвае, што і нормы законаў, і нормы Канстытуцыі ў поўнай ступені адпавядаюць сучасным патрабаванням і спрыяюць далейшаму развіццю грамадства і дзяржавы ў цэлым.
Па інфармацыі «
Звязда», 12 сакавіка 2026 г.